Anasayfa / Genel / Jeolojik Terimler – Yeni 10 Terim

Jeolojik Terimler – Yeni 10 Terim

Jeolojik Terimler (Yeni 10 Terim)

Sayın okuyucularımız her zamanki gibi unuttuğunuz veya hiç duymadığınız 10 jeolojik terim ve açıklamasını yine jeolojimuhendisleri.net okuyucuları için hazırladık. Bu terimlerden tabiki duymuş ve bilen üyelerimiz vardır. Ancak biz bu terimleri öğrenciler ve uzun zamandır çalışan üyelerimizin bilgilerinin tazelenmesi ve yeni bilgiler eklemeleri için hazırlıyoruz. İşte yeni 10 jeolojik terim !

1- Tumuli lâvı (Tumuli lava)

Tumuli lâvı

Yumurta-şekilli lâv yığını oluşturan lâv akması. Bu yığın birkaç metre yüksekliğine birkaç on metre genişliğe ulaşabilir.

2- Alterasyon hâlesi (Alteration halo)

Hidrotermal alterasyonun, bir damarı, cevher kütlesini vb. çevreleyen yan kayaçtan, ürettiği mineral veya mineraller kuşağı.

 

3- Tremolit (Tremolite)

Tremolit
[Ca2(Mg,Fez+)5[Sİ40ı2]2(0H,F)2] Kalsiyumca zengin amfibollerin önemli bir üyesidir ve ferroaktinolitle katı çözelti serisi oluşturur; beyazdan grimsi beyaza değişen renklerde bulunur; camsı parlaklıkta; özgül ağırlığı 3,02-3,44 g/cm3 ve sertliği 5,0-6,0 arasında değişir; monoklinik sistemde kristallenir; kristalleri basit, uzun, prizmatik ve asiküler (iğne- benzeri), sıkça ince, ışınsal, çubuksu, lifsî ve keçe-benzeri (felted) kütleler halinde bulunur; {110}’da mükemmel prizmatik dilinim ve {100}’da olağan ikizlenme gösterir; kor kayaçlarda, metamorfize kristalin kireçtaşlarında, dolomitlerde ve şist ile boynuz taşlarında da yaygın olarak bulunur.

4- Çift-kırılma (Birefringence; double refraction):

Optik mineralojide, anizotropik minerallerin içlerinden geçen düzlem-polarize ışığı iki ışına ayırma özelliğidir. Işınlar birbirlerine dik olarak titreşir ve mineral içinde karşılaştıkları çift-kırılma derecesine bağlı olarak birbirinden farklı uzunluklardaki hatlar boyunca seyahat ederler.
Bunun sonucu olarak, mineralden ışınlar çıkarken bir grup diğerinden daha uzun mesafe kat ettiğinden gecikmeye (retardation) uğrar. Bu gecikme, analizör devreye sokulunca, kendini bir dizi girişim renkleriyle gösterir. Bu renkler
referans renk tablosu ile karşılaştırılarak mineralin çift kırıcılığı tanımlanabilir.

5- Rhynchonellida

Rhynchonellida

(Sınıf: Articulata) Eklemli brakiyopodların bir takımıdır (ordo). Orta, küçük- boy kavkılı, genel şekli üçgenimsi, arka kısmı sivri, dorsibikonveks, ön kenarı kıvrımlı, fonksiyonal pedonküllü, dilli üzeri kotlu, plili, kardinal çizgisi kısa, brakiyoforları kurura tipi, kavkısı genellikle deliksizdir, ilk olarak orta Ordivisyen’de ortaya çıkmışlardır. Takım çoğu nesli tükenmiş yaklaşık 250 cins içerir.

6- İzopak harita (Isopach mар)

Bir yüzey-altı jeolojik harita. Bu harita, bir coğrafik alan için bir tabakanın, formasyonun, sil veya tabüler yapıların kalınlığını, eşit aralıklarda izopaklar yoluyla plan kesitte gösterir. Bu haritalar petrol rezervuarlarının boyutu ve şeklini belirlemede kullanılabilir.

7- Kalklitit (Calclithlte)

Çoğunlukla daha yaşlı, taşlaşmış kireçtaşlarının parçalarından oluşan kayaç. Söz konuş köken kayaçlar genellikle çökelme ortamının dışında bulunurlar. Bu tür kayaçlar yaygın olarak fay yamaçlarının düşen- blok kısımları boyunca oluşur.

8- Kıtasal sürüklenme (Continental drift)

1910’larda Yeryuvarı yüzeyi üzerinde kıtasal kütlelerin relatif hareketini açıklamak üzere önerilmiş olan bir teori. Bu teorinin sahibi, şüphesiz bu teoriye bilimsel inandırıcılık kazandıran Alfred Wegener’dir (1880-1930). Onun çalışması nitel (kalitatif) veriler üzerine kuruluydu ancak, tespitleri daha sonraki yıllarda “levha tektoniği feoris/’hin gelişimi ile doğrulanmıştır.

9- Levha-çekmesi (slab-pull)

Yaklaşan levha sınırlarında, astenosfere doğru yitime uğrayan, soğuk ve daha yoğun litosferin oluşturduğu sürükleme kuvveti. Levha hareketine neden iki ana itici kuvvetden birisidir (diğeri sırt-itmesi kuvvetidir).

Levha-çekmesi (Slab-pull)

 

 

10- Metamorfik fasiyes (Metamorphic facies)

Metamorfik Fasiyes

Belli bir mineral birliği ile. karakterize bir dizi metamorfik kayaç (zeolit, hornfels, mavişist, yeşilşist, amfibolit, granülit ve eklojit). Bu mineraller, oluşum koşullarını (sıcaklık, basınç ve derinlik) dolayısı ile de metamorfizma derecesini ifade eder.

 

 

 

 

Jeolojik Terimler yazılarımız devam edecek! Siz sayın kulanıcılarımız için haftada bir kaç kez yayınladığımız jeolojik terimler yazılarımızı takip ederek sayfamıza destek olabilirsiniz.

Jeolojimuhendisleri.Net Ekibi

 

Hakkında evcin

Ersinevcin

İlginizi Çekebilir

ÜNİVERSİTE’DE JEOLOJİ SEÇENE DEVLET’TEN BURS

ÜNİVERSİTE’DE JEOLOJİ SEÇENE DEVLET’TEN BURS Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç, 2017-2018 döneminden ...

2 Yorumlar

  1. Jeolok47

    Biraz oldu siteyi takip ediyorum güzel olmuş emeğinize sağlık

Bir cevap yazın